Wat is dyslexie?

Dyslexie valt onder de term leerstoornissen. Bij dyslexie heeft een persoon moeite met lezen en spellen en zijn er hardnekkige problemen bij het leren van lezen en spellen. Dit zijn cruciale vaardigheden en dyslexie kan de rest van de ontwikkelingen op school hinderen. Dyslexie is niet zomaar moeite hebben van lezen en spellen, de lees- en /of spellingsproblemen zijn dusdanig dat het gedifferentieerd wordt van laaggeletterdheid. 

Hoe werkt het in het brein?

De oorzaak van dyslexie blijft een een moeilijk onderwerp, onderzoekers zijn het namelijk niet volledig met elkaar eens. Wat we wel weten is dat dyslexie een aangeboren en erfelijke neurobiologische stoornis is, en de ernst en de manier van uiting deels afhankelijk zijn van de omgeving. Het brein speelt dus een belangrijke rol. Meerdere delen in de linkerhelft van het brein werken samen om letters en klanken aan een betekenis te koppelen, hier zijn 2 routes voor. De eerste route is iets basaler, hier komen eerst de klanken langs om de woorden te begrijpen. De tweede route is directer waar je woorden in één keer herkent en kunt produceren. Deze routes worden bij dyslectici anders aangelegd, voor hen duurt het langer om klanken en woorden direct te herkennen en duurt het dus wat langer om een zin vlot te lezen of woorden te spellen. Een veel voorkomende misvatting met deze routes is dat je ze niet kunt veranderen. Je kunt altijd nieuwe routes maken in je brein, sterker nog, je doet het de hele tijd, dit is hoe je dingen leert. Je traint je brein om deze nieuwe routes af te leggen door te herhalen. Dit kan ook met lezen en spellen als je dyslexie hebt, alhoewel het wel meer tijd en energie kost. Dyslexie is niet iets wat je kunt “genezen” , maar je kunt er wel mee leren omgaan.

2 soorten dyslexie

Er zijn 2 deelsoorten onder dyslexie die wij van elkaar onderscheiden, namelijk lezen en spellen. Je hoeft niet moeite met beide te hebben, maar het kan wel. Hieronder bespreken wij de specifieke van beide problemen.

Lezen

Mensen met dyslexie hebben vaak moeite met technisch lezen (de vaardigheid van het omzetten van letters in klanken). Hierdoor heeft een kind bijvoorbeeld moeite met het voorlezen van een tekst op een vlot tempo. Ook wordt het leren van lezen moeilijk, het kost veel concentratie en energie waardoor ze na het lezen niet volledig hebben begrepen wat ze hebben gelezen.  

Spellen

Naast moeite hebben met lezen vinden dyslectici spellen vaak ook een opgave. Hier komen verschillende dingen bij kijken: ze weten niet hoe bepaalde spelling combinaties geschreven moeten worden, halen letters die op elkaar lijken door elkaar zoals de b, d, p en vinden het moeilijk om lettercombinaties die hetzelfde klinken uit elkaar te houden zoals de au of ou en de ei of ij. Dyslectici schrijven vaak woorden zoals ze ze horen ongeacht de spellingsregels. Nederlands is dus extra moeilijk door de grote hoeveelheid spelregels.

Ervaar dyslexie

Als u zelf geen dyslexie hebt, kunt u met deze knop bekijken hoe het is voor dyslectici om te lezen. Niet elke soort die u ziet is voor elke dyslecticus, maar vaak kan een dyslecticus zich wel in één van deze soorten vinden.

Vaak gestelde vragen

Dit is een voorbeeld tekst, hier moeten we nog iets plakken met een plaatje die er goed toepasselijk voor is.

Gaat dyslexie weg?

Nee, dyslexie gaat niet weg. Je kunt er wel mee leren om gaan door veel te oefenen, eventueel met hulpmiddelen of speciale hulp van een deskundige.

Hebben mensen met dyslexie een lager IQ?

Nee, mensen met dyslexie hebben niet perse een lager IQ dan de mensen om zich heen. Dyslexie en IQ ligt namelijk los van elkaar.

Is dyslexie erfelijk?

Ja, dyslexie is erfelijk. Als de ouders van een kind allebei dyslexie hebben, is de kans dat het kind het krijgt 70%.

Wanneer heb je dyslexie?

Je hebt dyslexie wanneer er geen andere factoren zijn die je lees- of spellingsniveau beïnvloeden (zoals geen uitdaging, adhd, trauma's ect), maar nog steeds heel veel moeite hebt lezen en/of spellen.